ေဂါတမ ၿမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ စံလြန္သြားတာ ႏွစ္ ၂၅၀၀ ေက်ာ္ၿပီ။
မရွိေတာ့တဲ့ ၿမတ္စြာဘုရားကို ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္လို့ ရေသးသလား။
ကိုးကြယ္ေနလို့ေကာ အက်ိဳးရွိပါမလား။

ဗုဒၶဘာသာက ဆင္းတုေတြ၊ ရုပ္ပံုပန္းခ်ီကားေတြကို ကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာလား?
ဆင္းတုေတြ ရုပ္ပံုေတြကို ရွိခိုးကိုးကြယ္ေနလို့ ဘာအက်ိဳးရွိမွာလဲ။
ဒါေတြက အေနာက္ႏိုင္ငံသားေတြ ဘာသာၿခားေတြေမးတက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြပဲ။

ေဂါတမ ၿမတ္စြာဘုရားဟာ ပရိနိဗၺာန္ စံလြန္သြားၿပီ ၿဖစ္ေပမဲ့
သူေဟာၾကားထားတဲ့ တရားအဆံုးအမေတြက ပကတိအတိုင္း ရွိေနၾကတုန္းပဲ။
သူဘုရားၿဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးပမ္းခဲ့တာ အခုလို တရားအဆံုးအမကုိ ေဟာၿပဖို့ပဲ။
နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္းတရားကို ညႊန္ၿပေပးခဲ့ဖို့ပဲ။

ဒါေတြက အခု အကုန္ရွိေနေသးတာမို့ ဒီတရားေတာ္အတိုင္း လိုက္နာက်င့္ၾကံ
အားထုတ္ရင္း ၿမတ္ဗုဒၶရွိစဥ္တုန္းကလိုပဲ ထပ္တူထပ္မွ် အက်ိဳးထူးမ်ားကို
ခံစားရပါတယ္။ နိဗၺာန္ခ်မ္းသာကိုလည္း မ်က္ေမွာက္ၿပဳႏိုင္ပါတယ္။

ဗုဒၶၿမတ္စြာ ပရိနိဗၺာန္မစံမီမွာ ဗုဒၶကိုယ္စား ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ဖို့အတြက္
ေစတီ ၄ မ်ိဳးကို သတ္မွတ္ေပးေတာ္မူခဲ့တယ္။

ဓာတုေစတီ… ဗုဒၶရဲ့ ရုပ္ကလပ္ေတာ္ကို မီးသၿဂိၤုဟ္တဲ့အခါ က်န္ရစ္တဲ့
ဓါတ္ေတာ္မ်ားကို ဘုရားရွင္ ကိုယ္စားကိုးကြယ္ႏိုင္တယ္။

ဓမၼေစတီ… ဗုဒၶၿမတ္စြာ ၄၅ ႏွစ္တိုင္တိုင္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့တဲ့
ပိဋကတ္သံုးပံု၊ မဂ္ေလးတန္၊ ဖိုလ္ေလးတန္နဲ့ နိဗၺာန္တရားတို့ကို
ဘုရားရွင္ကိုယ္စား ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ႏုိင္တယ္။

ဥဒၵိႆေစတီ… သက္ေတာ္ထင္ရွား ၿမတ္ဘုရားကို ရည္မွန္းၿပီး ေရးသားတဲ့ ပံုေတာ္၊
ပန္းခ်ီကားခ်ပ္ေတြ၊ သစ္သားဆင္စြယ္ စသည္တို့ကို ထုလုပ္ထားတဲ့ ဆင္းတုေတြ၊
အုတ္၊ သဲ၊ အဂၤေတ စသည္တို့ၿဖင့္ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ေစတီပုထိုးေတြ၊
ဒီအရာေတြအားလံုးကို ဘုရားရွင္ကိုယ္စား ရွိခိုးပူေဇာ္ႏုိင္တယ္။

ပရိေဘာဂေစတီ… မဟာေဗာဓိပင္ အပါအ၀င္ ဘုရားရွင္ အသံုးၿပဳေတာ္မူခဲ့တဲ့ သပိတ္၊
သကၤန္း၊ ေတာင္ေ၀ွးစသည္တို့ကိုလည္း ဘုရားရွင္ကိုယ္စား

ဆင္းတုရွိခိုးတာ ဘာအတြက္လဲ? ဗုဒၶဘာသာေတြဟာ ဆင္းတုေတြ
ရုပ္ပံုပန္ခ်ီကားေတြကို ကိုးကြယ္တဲ့ဘာသာလား? ဆင္းတုေတြ
ရုပ္ပံုေတြကိုရွိခိုး ကိုးကြယ္ေနလို႕ ဘာအက်ိဳးရွိမွာလဲ?


ဆိုတဲ့ေမးခြန္းေတြဟာ အေနာက္ႏို္္င္ငံသားေတြ ဘာသာျခားေတြ အမ်ားဆံုး
ေမးတတ္တဲ့ေမးခြန္းေတြပါ။ သူတို႕ထင္တာက ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္
စံလြန္သြားတာ ႏွစ္ (၂၅၀၀) ေက်ာ္သြားျပီဆိုေတာ့ မရွိေတာ့တဲ့ ဗုဒၶကို
ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္လို႔ ရေသးသလား?.. ကိုးကြယ္ေနလို႕ေကာ အက်ိဳးရွိပါ့မလား?
ဆိုတာေတြပါ။ ဒီအေၾကာင္းေလးကို ေသခ်ာသေဘာေပါက္ နားလည္ေစခ်င္တဲ့အတြက္
ဒီပို႕စ္ေလးကို ေရးလိုက္တာပါ။ သူတို႕ေတြေမးလို႕ ေသခ်ာမသိရင္
ကိုယ့္ဘာသာကို ကိုးကြယ္ေနတာကိုေတာင္မွ ယံုမွားသံသယေတြ ၀င္လာဖို႕
မ်ားပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆင္းတုရွိခိုးေနတဲ့ အဓိပၸါယ္ေလးကို
ေသခ်ာသိေစခ်င္ပါတယ္။

ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ စံလြန္သြားျပီးျဖစ္ေပမယ့္ ဘုရားရွင္
ေဟာၾကားခဲ့တဲ့ တရားအဆံုးအမေတြဟာ ကြယ္ေပ်ာက္မသြားေသးပါဘူး။
တရားအဆံံုးအမေတြဟာ ပဂတိအတိုင္း ရွိေနျပီး လိုက္နာက်င့္သံုးေနတဲ့သူေတြ
ယေန႕ထက္တိုင္ ရွိေနတုန္းပါပဲ။ ဗုဒၶျမတ္စြာပြင့္လာတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကလည္း
တရားအဆံုးအမေတြေဟာျပဖို႕.. ေနာက္ျပီး နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္းတရားေတြ
က်င့္စဥ္တရားေတြကို ညြန္ျပေပးခဲ့ဖို႔ပါ။ တရားအဆံုးအမေတြဟာ
ယေန႔တုိင္ရွိေသးတာမို႕ လိုက္နာက်င့္ၾကံအားထုတ္ရင္လည္း
ျမတ္ဗုဒၶရွိစဥ္တုန္းကလိုပဲ ထပ္တူထပ္မွ် အက်ိဳးထူးမ်ားကို
ခံစားရမွာမလြဲပါဘူး။ နိဗၺာန္ခ်မ္းသာကိုလည္း မ်က္ေမွာက္ျပဳႏိုင္မွာ
ဧကန္အမွန္ပါပဲ။ ျမတ္ဗုဒၶဆံုးမတဲ့တရားေတြရွိေနသ၍
ျမတ္ဗုဒၶသက္ရွိထင္ရွားရွိေနတယ္
ဆိုတာ စိတ္ထဲမွာအျမဲကိန္းထားဖို႕
အရးၾကီးပါတယ္။ ဘုရားရွင္အဆံုးအမေတြတည္ေနတာ.. ဘုရားရွင္ကိုယ္စားထားခဲ့တဲ့
ေစတီ(၄)မ်ိဳး တည္ေနတာဟာ ဘုရားရွင္သက္ရွိထင္ရွားအတုိင္း
ရွိေနသလိုမ်ိဳးပါပဲ။

ဗုဒၶျမတ္စြာဟာ ပရိနိဗၺာန္မစံမီမွာ ဗုဒၶကိုယ္စားကိုးကြယ္ဖို႕အတြက္
ေစတီ(၄)မ်ိဳးကို သတ္မွတ္ ေပးေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ေစတီ(၄)မ်ိဳးကေတာ့ (၁)
ဓာတုေစတီ - ဗုဒၶရဲ႕ ရုပ္ကလပ္ေတာ္ကို မီးသျဂိဳလ္တဲ့အခါ က်န္ရစ္တဲ့
ဓါတ္ေတာ္မ်ားကို ဘုရားရွင္ကိုယ္စား ကိုးကြယ္တဲ့ ေစတီပါ။ (၂) ဓမၼေစတီ -
ဗုဒၶျမတ္စြာ (၄၅)၀ါ ကာလပတ္လံုး ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့တဲ့ တရားေတြကို
ဘုရားရွင္ကိုယ္စား ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္တဲ့ ေစတီပါ။ (၃) ဥဒၵိႆေစတီ -
သက္ေတာ္ထင္ရွား ျမတ္ဘုရားကိုရည္မွန္းျပီး ေရးသားတဲ့ပံုေတာ္၊
ပန္ခ်ီကားခ်ပ္ေတြ၊ သစ္သား၊ ဆင္စြယ္ စသည္တို႕ကို ထုလုုပ္ထားတဲ့
ဆင္းတုေတာ္ေတြ၊ အုတ္၊ သဲ၊ အဂၤေတစသည္တို႕ျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားတဲ့
ေစတီပုထိုးေတြ.. ဒီအရာေတြအားလံုးဟာ ဘုရားရွင္ကုိယ္စား ရွိခိုးပူေဇာ္
ဆည္းကပ္ႏို္င္တဲ့ ေစတီပါ။ (၄) ပရိေဘာဂေစတီ - မဟာေဗာဓိပင္အပါအ၀င္
ဘုရားရွင္ အသံုးျပဳခဲ့ေတာ္မူခဲ့တဲ့ သပိတ္သကၤန္း၊ ေတာ္ေ၀ွးစသည္တို႕ကို
ဘုရားရွင္ကိုယ္စား ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္ႏုိင္တဲ့ ေစတီပါ။

အဲ့ဒီေစတီ(၄)မ်ိဳးထဲမွာ က်ေနာ္တို႕ ဗုဒၶဘာသာေတြရဲ႕
အိမ္တိုင္းအိမ္တုိင္းမွာ.. ဘုရားေစတီတုိင္းမွာ ကိုးကြယ္ေနတဲ့ ဆင္းတု၊
ရုပ္ထု၊ ပံုေတာ္ ပန္ခ်ီကားခ်ပ္ေတြဟာ ဥဒၵိႆေစတီထိုက္တဲ့
ေစတီမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ပန္ခ်ီကား ရုပ္ထုဆင္းတုမ်ားကို ရွိခိုးပူေဇာ္ေနတာ
မဟုတ္ပါဘူး။ ဥပမာ- ကြယ္လြန္သြားတဲ့ မိဘမ်ားရဲ႕ဓါတ္ပံုကို ရွိခိုးကန္ေတာ့
ေနတဲ့သူဟာ စကၠဴဓာတ္ပံုမ်ားကို ရွိခိုးကန္ေတာ့ေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူ႕မိဘရဲ႕
ဂုဏ္ေက်းဇူးကို ရည္မွန္းျပီး ရွိခိုးကန္ေတာ့ေနျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
မိဘဓာတ္ပံုဟာ သက္ရွိထင္ရွား ရွိစဥ္အခါက မိဘတို႕ရဲ႕ ရုပ္ပံုကို
ထင္ျမင္လာေအာင္ အေထာက္အပံ့ျပဳေပးတယ္.. ေနာက္ျပီး မိဘရဲ႕
ဂုဏ္ေက်းဇူးေတြကို ထင္ေပၚလာေအာင္ ေက်းဇူးျပဳေပးတဲ့ သေဘာပါ။ တကယ္တမ္းက
စကၠဴဓါတ္ပံုကိုေက်ာ္လြန္ျပီး မိဘတို႕ရဲ႕ တကယ့္ရုပ္သြင္နဲ႕ မိဘတို႕ရဲ႕
ဂုဏ္ေက်းဇူးမ်ားကို ေပၚလြင္ေအာင္ ၾကည့္ရႈျပီးေတာ့ မိဘရဲ႕ဂုဏ္ကို
ဦးညြတ္ရွိခိုးရတာပါ။

ဒီအတိုင္းပါပဲ.. က်ေနာ္တို႕ ရုပ္ထုကိုးကြယ္တယ္ ဆိုတာလည္း
ဘုရားပန္းခ်ီရုပ္ပံု မ်ားကို ေက်ာ္လြန္ျပီးေတာ့
ဘုရားရွင္ရဲ႕တကယ့္ရုပ္သြင္နဲ႕ ဂုဏ္ေတာ္မ်ား.. ေက်းဇူးေတာ္မ်ားကို
ေပၚလြန္ေအာင္ ၾကည္ရႈပူေဇာ္သလိုမ်ိဳးပါပဲ.. ဆင္းတု ရုပ္ထုဆိုတာေတြဟာ
အေထာက္ အပံ့မွ်သာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္က ဘုရားရွင္ရဲ႕ ေက်းဇူးေတာ္ေတြ
ဂုဏ္ေတာ္ေတြကို ဦးညြတ္ပူေဇာ္တဲ့သေဘာပါ။ ပံုေတာ္ဆင္းတုေတာ္ေတြ
မရွိေပမယ့္လည္း ဘုရားရွင္ရဲ႕ ဂုဏ္ေတာ္ေက်းဇူးေတာ္မ်ားကို ရည္မွန္းျပီး
ရွိခိုးပူေဇာ္ရင္လည္း ဘုရားရွင္ သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိသလိုမ်ိဳး
အက်ိဳးေက်းဇူး ထပ္တူရမွာပါ။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ရဲ ဂုဏ္ေတာ္မ်ားဆီသို႕
စိတ္ကိုဦးညြတ္တာခ်င္းတူရင္ အက်ိဳးေက်းဇူးကလည္း တူမွာပါပဲ။
ကိုယ့္ေရွ႕မွာရွိတဲ့ ရုပ္ထုကို ရွိခိုးေနတယ္ဆိုတာ ရုပ္ထုကို
ျမတ္စြာဘုရားရွင္ သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိေနတယ္လို႕ စိတ္ထဲမွာထားျပီး
ဂုဏ္ေတာ္မ်ားနဲ႕ စုေပါင္းထားတဲ့ ဘုရားရွင္ကို ဥာဏ္နဲ႕ျမင္ေအာင္
အာရံုျပဳတဲ့ သေဘာမ်ိဳးပါပဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ရုပ္ပံုရုပ္တုေတြ
ရွိခိုးကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာမဟုတ္ပါဘူး.. အရဟံအစ ဘဂ၀ါအဆံုး အတုမရွိတဲ့
ဂုဏ္ေတာ္မ်ားရဲ႕ ပိုင္ရွင္ ျမတ္ဗုဒၶကိုပါပဲ။

က်ေနာ္တို႕ဗုဒၶဘာသာေတြ ဆင္းတုေတာ္ေတြကို ရွိခိုးကိုးကြယ္တယ္ဆိုတာ…
ဆင္းတုေတာ္ေတြႏွင့္ ရုပ္ထုမ်ားကို ေက်ာ္လြန္ျပီးေတာ့ အဓိက
ရည္စူးထားျခင္းနဲ႕ ထပ္တူညီတဲ့… အတုမရွိတဲ့ဂုဏ္ေတာ္မ်ားရဲ႕
ပိုင္ရွင္ျဖစ္တဲ့ ဗုဒၶျမတ္စြာ.. ေနာက္ျပီး ဘုရားရွင္
ေဟာၾကားညႊန္ျပဆံုးမခဲ့တဲ့ မဂ္ေလးတန္ ဖိုလ္ေလးတန္ နိဗၺာန္ပရိယတ္လို႕ဆိုတဲ့
အတုမရွိ ျမင့္ျမတ္တဲ့ဓမၼတရား.. သစၥာေလးပါး ျမတ္တရားကို သိျမင္ၾကျပီးတဲ့
အရိယသံဃာမ်ားနဲ႕ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ရဲ႕ အဆံုးအမၾသ၀ါဒအတိုင္း
က်င့္ၾကံေနၾကတဲ့ သမုတိသံဃာေတာ္ျမတ္ အေပါင္းတို႕ကိုပဲ
ဦးတည္ထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္.. က်ေနာ္တို႕ေတြဟာ ဆင္းတုေတာ္သက္သက္
ရွိခိုးေနတဲ့ ဗုဒၶဘာသာေတြမဟုတ္ဘူး ဆိုတာကို ကိုယ္တုိင္လည္း
သေဘာေပါက္နားလည္ျပီးေတာ့.. သူတစ္ပါးတို႕ မွားေနတဲ့ အလြဲမ်ားကိုလည္း
ျပဳျပင္ေပးႏိုင္ၾကပါေစျခင္း အလို႕ငွာ ဆႏၵျပဳေရးသားေဖာ္ျပလိုက္ရပါတယ္။